آرنۍ غورنۍ پرانيستل

Russian-regions.png روسیه یا روس ياهم د روسې فدرال جمهوریت (په روسي: Российская Федерация ) د نړۍ تر ټولو لوي هیواد دی.دغه هیواد لویدیځي آسیا او اروپا کې پروت دی چې پلازمینه یې د مسکو ښار دی. له بلي لوري د لویدیځ آرام سمندر، شمالي کنګل سمندر،د توره سمندرګی ،بالتیک سمندر او تور سمندرګی ته څیرمه پروت دی.روسیه د ۱۴ اسیايي او اوروپايي هیوادونو سره ځمکنۍ پوله لرې ،د اوبو له پلوه د جاپان سمندر، ،توره سمندرګی، او د بالیتک سمندر سره سره پوله لري. روسیه د کاناډا ،چین او یا هم د امریکا متحده آیالاتو دوه برابره مساحت لري. د ۲۰۱۳م کال د احصايي له مخې روسیه ۱۴۳ میلیونه وگړي لري. د وگړو له پلوه په نړۍ کې د ډیرو وگړو هیوادونو په نوملړ کې ۹ ځای لری. په هر کلیومتر مربع کې د روسي ۸.۴ وگړي استوگن دي.د دغه هیواد د زیږدنې کچه منفې ده .د دغه هیواد ډیري وگړي په لویدیځه (اورپايي برخه) کې ژوند کوي. د روسی ۷۱% سلنه وګړي روسان دي، په ټوله کې په دغه هیواد کې ۱۲۰ قومونه ژوند کوي. ددی هیواد تر ټولو ستر لګکي (اقلیت) د تاتاریان قوم اړوند دي چې د هیواد په کچه ۷-۹ سلنه نفوس جوړوی. د یاد هیواد پاتی نور قومونه ،اوکراینیان، چواش، باشقیر، چیچنیان، ارمنیان ، قفقازیان، بلاروسیان، آسیان، آذربایجانیان، قزاقیان او داسی نور دي. د روسي رسمي ژبه روسي ده خو د روسی تر څنګ ۲۷ نوري ژبې هم ولایتي رسمي بڼه لري. روسیه ۸۱ فیدارالي واحدونه لري چې له دغو ۸۱ واحدونو څخه ۲۱ یي خپلواکه جمهوریتونه دي. روسیه یو ډیر بډایه فرهنګ لري، چې پوشکین لیو تولستوی او فیودور داستایفسکي يي نړۍ وال شهرت څخه برخمن دي. د روسي انترنیټ ځال RU دی.

جغرافیه

مهم ښارونه

سیاسی جوړښت

تاریخ

اداري ویش

  د روسې هیواد ایداري برخي.

د روسې هیواد ایداري وېش (د روسې هیواد د ولایتونو نوملړ) د روسیه هیواد فدرال آیالاتونه) روسیه په ۸۵ ایداري برخو ویشل شوې ده چې له دې جملې څخه یې ۴۶ ولایتونه (اوبلاست Область) او پاتي ۳۹ نورو ایداري برخو سره د روسې هیواد فدرال سوسیالیستي هیواد کوړوي، البته مخکې له دې چې کریمیه له روسیه سره یوځای شي یاد هیواد ۸۳ ایداري برخي لرلي.

  1. آمور
  2. استراخان
  3. بریانسک
  4. چیتا
  5. ایوانوو
  6. کالوګا
  7. کمروفو
  8. کوستروما
  9. کورسک
  10. لیپتسک
  11. مسکو
  12. نیجنی نوګورود
  13. امسک
  14. اریول
  15. ارخانګلسک
  16. .بلګورود
  17. چلیابینسک
  18. ایرکوتسک
  19. کالینینګراد
  20. کامچاتکا
  21. کیروف
  22. کورګان
  23. لنینګراد
  24. ماګادان
  25. مورمانسک
  26. نوګورود
  27. نوسیبیرسک
  28. ارنبورګ
  29. پنزا
  30. پسکوف
  31. روستوف
  32. ریازان
  33. ساخالین
  34. سامارا
  35. ساراتوف
  36. اسمالنسک
  37. سوردلوفسک
  38. تامبوف
  39. تومسک
  40. تور
  41. تولا
  42. تیومن
  43. اولیانوفسک
  44. ولادیمیر
  45. ولګوګراد
  46. ولوګدا
  47. ورونج
  48. یاروسلاول

کلتور

اقتصاد

انځورتون

د روسیې جمهوریت پلازمېنې

آباکانالیستااوفااولان اودهایژوسکپتروزاودسکچباق‌سارچرکسکسارانسکسیکتیوکارقازانکیزیلگروزنیگورنو-آلتایسکماگاسمایکوپمخاچ‌قلعهنعلچیکولادی‌قفقازیاکوتسکیوشکار اولا

 

کينډۍ:د شانګهای د همکاریو تړون