آرنۍ غورنۍ پرانيستل
ډاکټر دولت محمد لودين

ارواښاد سرمحقق ډاکتر دولت محمد لودين په ١٣١٠ لمريز هجری کال د ننگرهار ولايت د کامې ولسوالۍ د انگرو په کلي کې نړۍ ته سترگې وغړولې.

نيوليک

زده کړېسمول

لومړنۍ زده کړه يې د آخوند کلي په ښونځي کې بشپړې کړې او وروسته يې د کابل په دارالمعلمين کې خپلو زدکړو ته دوام ورکړ.

دندېسمول

وروسته يې د شپږو کلونو لپاره د ښوونکي په توگه دنده تر سره کړه.ارواښاد لودين په ١٣٣٧ کې د کابل پوهنتون د ادبياتو په پوهنځي کې شامل شو. د فراغت څخه وروسته په پښتو ټولنه کې د نامزد مسلکي غړي په توگه وټاکل شو.

ددې دندې تر څنگ يې د ادبياتو په پوهنځي کې د تدريس چارې هم په غاړه درلودلې. نوموړي په ١٣٤٤ کال کې د پښتو د تدريساتو د لوی مديريت سرپرست او د دې دندې تر څنگ د زيري د جريدې مسول چلونکى هم و.

وروسته بيا هغه د پوهنې وزارت له خوا د هغه وخت شوروي اتحاد ته د لوړو زدکړو د بشپړولو لپاره واستول شو او په ژبپوهنه کې يې "پي اچ ډي" تر لاسه کړه.

مرحوم لودين د پښتو ټولنې په تاليف او ترجمې په څانگې کې او وروسته د اجتماعي پوهنو د لوی مدير په توگه دنده تر سره کړې ده. په ١٣٥٧ کال کې هغه د علومو د اکاډمۍ د ژبپوهنې د څانگې مدير او وروسته د پښتو څيړنو د مرکز ريس وټاکل شو.

ارواښاد ډاکتر دولت محمد لودين د افغانستان يو ستر ژبپوه، ادبپوه او مورخ وۀ.

نوموړی په پښتو، فارسي، روسی او انگليسي ژبو کې ډظر زيات آثار او مقالې ليکلي او د روسي او انگليسي ژبو څخه يې ډيرې علمي ژباړې کړي دي.

چاپ شوي آثارسمول

  1. د نننۍ پښتو ژبې احصايوې قاموس: په ١٣٥٣ کال کې د پښتو ټولنې له خوا چاپ شوی دی.
  2. لغت پوهنه: په ١٣٥٥ کال کې د پښتو ټولنې له خوا چاپ شوی دی.
  3. د پښتو ژبې عمومي احصايوې قاموس: په ١٣٦٩ کال کې په لنېنگراد کې چاپ شوی دی.
  4. ټام ساير: له انگليسي څخه يې پښتو ته اړولی او په ١٣٤٣ کال د پښتو ټولنې له خوا چاپ شوی دی.
  5. شيرشاهي تاريخ: له فارسي څخه يې پښتو ته اړولی او په ١٣٥٤ کال د پښتو ټولنې له خوا چاپ شوی دی.
  6. په کلتوري انقلاب کې د عام او خاص ځانگړتياوي: له روسی ژبې څخه ژباړل شوی او په ١٣٦٧ کال د اطلاعاتو او کلتور د وزارت له خوا چاپ شوی دی.
  7. غوره نثرونه: د ارواښاد گل پاچا الفت نثري اثر دی چې په روسي ژبه ژباړل شوی او د علومو د اکاډمۍ له خوا چاپ شوی دی.
  8. پټه خزانه: د محمد هوتک نثري اثر دی او ارواښاد لودين په روسي ژبه ژباړلی او د علومو د اکاډمۍ له خوا چاپ شوی دی.

مړپنهسمول

ارواښاد دولت محمد لودين د يوې سختې ناروغۍ له امله د ١٣٧٨ د ليندۍ د مياشتي په ١٣ له دې نړۍ سترگې پټې کړې او د ننگرهار ولايت د کامې د ولسوالۍ د کندو قريې د انگرو کلي په هديره کې خاوروته وسپارل شو.