آرنۍ غورنۍ پرانيستل
محمد صديق روهي
محمد صديق روهي
محمد صديق روهي

محمد صديق روهي (۱۳۱۳ هـ. ل. - مۍ، ۱۹۹۶ ز.) (په انگرېزي: Muhammad Sideeq Rohi) يو افغان څېړونکی، ليکوال او اديب و. هغه د افغانستان د علومو اکاډمۍ غړی هم پاتې شوی. د ادبياتو او ادبي څېړنو په برخه کې يې ډېر کار کړى دى. ځينې اثار يې په پوهنتونونو کې تدريس کېږي. ادبي څېړنې يې تر ټولو مهم کتاب دى.

نيوليک

مخينه

د محمد حسين خان زوی په کال ١٣١٣ ل. ل. کې د خوست ولايت مرکز د حيدرخېلو د سموات په کلي کې نړۍ ته سترگې سپړلې او ﻻ ماشوم و چې د ورور او خونيدو سره يو ځای د مور، پلار له مينې بې برخې شوی و.

زده کړې

لومړنۍ زده کړې يې د وخت د اسماعيل خېلو او مندوزويو په لومړني ښوونځي ( اوسنی سړبن ليسه) کې، منځنۍ زړه کړه يې د کابل په دارالمعلمين او په کال ١٣٢٧ ل. ل. کې کابل پوهنتون له ادبياتو پوهنځي څخه فاروغ شوی و. د ١٣٤٧ ل. ل. په وروستيو کې د لبنان د بېروت په پوهنتون کې شامل او همدلته يې د ماستري دوره په پوره بري بشپړه کړې وه.

دندې

ارواښاد روهي د خپل علمي- فرهنگي او ادبي ژوند په خورا لنډه موده کې د دارالمعلمين او پوهنتون د استاد، د بېلا بېلو، نشراتي ارگانو (مجلو) د مسوول چلوونکي، د بېلو بېلو علمي – فرهنگي مرکزونو د مشر او رئيس، د وخت د پښتو ټولنې (اوسنی د افغانستان د علومو اکاډمي) د مرستيال او رئيس او د خوشحال د فرهنگي ټولنې د مشر په توگه هېواد او هېوادوالو ته غوره او گټور خدمتونه کړي دي.

چاپ شوي آثار

روهي د يوه علمي، فرهنگي او ادبي شخصيت په توگه په ډېرو ژبو پوهېده او په دوو رسمي ژبو (پښتو، دري) يی زياتې علمي، ادبي او ميتوديکي مقالې او اثار ليکلي دي چې د ځېنويې په ﻻندې ډول يادونه کوو:

  1. د څېړنې ﻻرښود – پښتو ټولنه د ١٣٥٤ .ه.ش کال چاپ
  2. پښتو په بېلگه کې – پښتو ټولنه د ١٣٥٧ .ه.ش کال چاپ
  3. ادبي څېړنې - پښتو ټولنه د ١٣٦٠.ه.ش کال چاپ
  4. د ژبې ښودنې مسألې – د افغانستان د علومو اکاډمي د ١٣٦١.ه.ش کال چاپ
  5. د ادبي او فولکلور په باره کې د چاپ او خپرولو دولتي کمېټه د ١٣٦٥.ه.ش کال چاپ
  6. پښتو معاصر ادبيات- د ماستری دورې له پاره کابل پوهنتون د ١٣٦٧.ه.ش کال چاپ
  7. فولکلور پېژندنه – د افغانستان د علومو اکاډمي د ١٣٦٥ .ه.ش کال چاپ
  8. د روښاني غورځنگ ماهيت – نا چاپ
  9. د دوولسم ټولگي له پاره د ادبياتو تاريخ نا چاپ
  10. شعر پېژندنه – د ناهيد کتاب خپرولو موسسه د ١٣٧٥ .ه.ش کال چاپ د ﻻهور چاپ
  11. جنگ داخلی افغانستان چگونه پايان خواهد يافت؟ د آزاد افغانستان د ليکوالو ټولنه د ١٣٧٥.ه.ش کال چاپ پيښور چاپ
  12. رنگين تعبير – د دانش کتاب خپرولو موسسه پېښور – ١٣٧٧ .ه.ش کال چاپ

له نېکه مرغه اوسمهال په خوست کې د يو شمېر وتلو فرهنگي ځوانانو په زيار اونوښت د محمد صديق روهي فرهنگي ټولنه جوړه شوې ده . دې ټولنې که د يوې خوا د خپلو فرهنگي – ادبي گټورو فعاليتونو په لړ کې د مرحوم روهي روح ښاد او نوم يې ژوندی ساتلی، دغه راز دا هيله هم شته چې د نوموړي ناچاپ شوي آٌثار به هم په خپله موقع خپاره کړي. ارواښاد محمد صديق روهي سر بېره پر دې چې د سر محقق او کانديد اکادميسن لوړې علمي رتبې يې در لودې، د افغانستان د ليکوالو انجمن له خوا د ( کارمند شايسته فرهنگ) لقب هم تر ﻻسه کړی و.

نوموړی په ١٣٧١.ه.ش کال کې د علاج له پاره لومړۍ هند، بيا روسيې، اوکرائين او په پای کې جرمني ته ﻻړ او د ١٩٩٦م.کال د مۍ په مياشت کې د ورپېښې ناروغۍ له کبله، بدبختانه په روغتون کې له وخته مخکې د نړۍ سترگې پټې کړې او جنازه يې د هغه هېواد د مونشن گلا دباخ په ښار کې امانت خاورو ته وسپارل شوه، وروسته د ﻻزمې موقع په برابريدو سره هېواد ته انتقال او په ډېر درناوي سره په خپله پلارڼۍ هديره کې خاورو ته وسپارل شوه . نوموړي منځمنۍ ونه، ساړه دماغ درلودل او پر شنډو به يې تل موسکا خواره وه.

باندنۍ تړنې

سرچينې