آرنۍ غورنۍ پرانيستل

د فرانسې جمهوریت فرانسه د لویدیځی اروپا ترټولو لوی هېواد دی. فرانسه په جنوب لویدیځ کی د اسپانیا سره، په ختیځ کی د ایټالیا، سویس، آلمان او لوکزامبورک سره او په شمال ختیځ کی د بلجیم سره ګډه پوله لرې مساحت یی ۵۴۳۹۶۵ کلومتره مربع او ۵۸۰۲۰۰۰۰ وگړی لری. پایتخت یې د پاريسښار دی. د فرانسی جمهوریت په اروپا کې د اروپایي ټولنی مهم غړی دی.

فرانسه
République française (فرانسوي ژبه)
Flag of فرانسه
بيرغ
Emblem of فرانسه
Emblem
موخه: "Liberté, égalité, fraternité"
"Liberty, Equality, Fraternity"
سرود: "La Marseillaise"
"The Marsellaise"
Great Seal of France
Great Seal of the French Republic
Grand Sceau de la République française
کينډۍ:Switcher
Location of  metropolitan France  (dark green)

– on the European continent  (green & dark grey)
– in the European Union  (green)

Location of the territory of the French Republic (red) Adélie Land (Antarctic claim; hatched)
  • Location of the territory of the French Republic (red)
  • Adélie Land (Antarctic claim; hatched)
پلازمېنه
او لوي ښار
پاریس
۴۸°۵۱′ شمال ۲°۲۱′ ختیځ / 48.850°شمال 2.350°ختيځ / 48.850; 2.350
رسمي نښان
فرانسويکينډۍ:Efn-ur
ملت (۲۰۱۰)
دين (۲۰۱۶)
پيژندګلوي فرانسه
حکومت ولسمشریزه، جمهوریت
ایمانویل مکرون
اډوارډ فلیپ
Gérard Larcher
Richard Ferrand
قانون جوړونه پارلمان
Senate
National Assembly
Establishment
• Baptism of کلوویس
25 ډسمبر 496
اګست 843
22 سپتمبر 1792
1 جنورې 1958
4 اکتوبر 1958
سیمه
۵۵۱٬۶۹۵ km2 (۲۱۳٬۰۱۱ sq mi)کينډۍ:Efn-ur (ساحه اساسیندا اؤلکه‌لر)
• متروپولیتن
۵۴۳٬۹۴۰٫۹ km2 (۲۱۰٬۰۱۶٫۸ sq mi)کينډۍ:Efn-ur[۳] (ساحه اساسیندا اؤلکه‌لر)
ټولټال سيمه 640,679
د کثافاتو نړيوال ريکاډ 89th
• سیخیلیق
۱۰۵/km2 (۲۷۱/sq mi) (اهالی سیخلیغینا گؤره اؤلکه‌لرین لیستی)
• متروپولیتن
کينډۍ:پوځ 65,167,000[۴] (نفوسلارینا گوره اولکه لرین سیرالانماسی)
کثافت 116
ن خ د ت (پي پي پي) 2018  د اټکل له مخې
• ټول
$2.960 trillion[۵] (10th)
• پر نفر
$45,473[۵] (26th)
نا خالص داخلي تولید (نومي) 2018  د اټکل له مخې
• ټول
$2.925 trillion[۵] (7th)
• پر نفر
$44,933[۵] (22nd)
ګيني (2013) 30.1[۶]
منځنۍ
د بشري پرمختيا اندازه  (2017)  0.901[۷]
ډېره لوړه · 24th
پيسې
وخت زون Central European Time (يو ټي سي+1)
• اوړي (دورخکو)
Central European Summer Timeکينډۍ:Efn-ur (يو ټي سي+2)
کينډۍ:Efn-ur
د نیټې بڼه dd/mm/yyyy (AD)
د موټر چلولو لورې right
د ټیلیفون کوډ +33کينډۍ:Efn-ur
انټرنېټ کوډ .frکينډۍ:Efn-ur
Source gives area of metropolitan France as 551,500 km2 (212,900 sq mi) and lists overseas regions separately, whose areas sum to 89,179 km2 (34,432 sq mi). Adding these give the total shown here for the entire French Republic. The CIA reports the total as 643,801 km2 (248,573 sq mi).

فرانسه یو استعماری آبر قدرت هېواد ‌وو او د دی لپاره د فرانسی ژبه او فرهنګ د آسیا، افریقا او امریکا پر هېوادونو آغېزه لرې. فرانسه په لویځه اروپا کې ترټولو لوی هیواد او وروسته له اوکراین نه په ټوله اروپا کې دوهم لوی هیواد دی.[۱۰] دا هیواد له بلجیم، لوکزامبورګ، المان، سویس، ایټالیا، موناکو، آندورا او اسپانیا سره ګډه ځمکنۍ پوله لرې.[۱۱] فرانسه د اروپایي ټولنه (ی) له بنسټګرانو څخه یو مهم بنسټګر او د ملګري ملتونو څخه هم یو مهم غړی یا بنسټګر شمیرل کیږی. او همداسی دا هیواد د جي اته هیوادونه او د ملګرو ملتونو امنیت شورا دایمی غړی دی چې په یاد سازمان کې د قوانینو د وټو کولو حق هم لرې. فرانسه یوله اټمي بټۍ لرونکو هیوادونو څخه دی.

لوی ښارونه

پاریس د فرانسې ترټولو لوی ښار او پلازمینه ده.

اقتصاد

فرانسه د نړۍ د مهمو اقتصادي هیوادونو څخه ده، همدارنګه د نړۍ په مختلفو سازمانونو کې (جي شل) غړیتوب هم لري.

ایداري ویش

کلتور

جغرافیه

پوهنه

کلتور

سیاسي جوړښت

د فرانسې غرونه

د فرانسې په جمهوریت کی ډېر غرونه سته. د فرانسې په جنوب کی د پیرینی غره، په جنوب ختیځ کی د آلپ غرونه او په ختیځ کی د یورا غره سته. د مونټ بلانک غر د فرانسې تر ټولو لوی غر دی. لوړوالی یی ۴۷۸۰ متره دی.

تاریخ

د کلټ قبیلو په ۸۰۰ ( ق.م.)کی فرانسی ته ورسیدل. په اوس وخت کی هغه د کلټ قبیله د گال ( Gauls ) په نوم یادېږی. په ۳۹۰ ( ق.م.) کی د رومان پوځ پر گالیا ( د گال هېواد ) برید وکړ او په ۵۸ ( ق.م.) کی د گال قبیله د رومان امپراطور یولیوس څېسار ( Julius Caesar ) لخوا ماته وخوړله او گالیا دیولیوس څېسار لاس ته ورغله. په ۵ پیړۍ کی فرانسی د فرانک حکمرانانو لاس ته ورغلی. په ۷۳۲ کال کی پاچا چارل مارتل د مسلمانانو پوځ ماته کړل. په ۱۳۳۷ کال کی سل کلنه جگړه پېل شوه. په دی وجت کی شمالی فرانسه د انگریزی حکمرانانو لاس ته ورغلی. مگر په ۱۴۵۳ کال کی انگرېزی پوځ د فرانسی د پوځ لخوا ماته وخوړل او د فرانسی هېواد د فرانسی پاچا لاس ته ودغلی.

سرچينې