کندهاریان

د لوی کندهاﺭ خلګ

کندهاریان يا کندهاريان او يا ھم (د کندهار خلګ) او يا بيا (کندهاري وګړي) د کندهار ولايت د ټولو وګړو لپاره کاريدونکی سرليک يا نوم دی. که څه هم کندهاریان د لوی کندهار و ټولو وګړو ته ويلای سو، خو وسمهال خبره يوازې تر کندهار ولايت پوﺭې محدوده ده. په لاندې ليسټ کې د کندهار ولايت د هغو خلګو خبره هم سوې ده کوم چې په کندهار کې نه دي زېږېدلي خو پلرنی ټاټوبی (د پلار او نيکه د پیدایښت سېمه) يې کندهار ولايت وو. دلته نومول سوي خلګ په مختلفو برخو لکه؛ جورناليزم، سياست، دولتي، پوځي او داسې نورو برخو کې دندې ترسره کړي دي او يا يې هم ترسره کوي.
يادونه:

  • ١ د هغه چا د نامه سره چي سور رنګ ټکی ( مړ ) وي، وفات يا وژل/شهيد سوى دى.
  • ٢ هغه چي زرغون رنګ ټکی ( ژوندی) يې مخ ته پروت وي، ژوندي دي.
احمد ولي کرزی
ميرويس هوتک
ملاله ميوندواله

    • په ياد ولرئ: که مو د يو شخص نوم دوه يا درې ځایه په مختلفو برخو کې وليدئ، نو بيا وپوهیږی چي هغه شخص په بېلابېلو برخو کې دندې ترسره کړي يا يې هم ترسره کوي.

ملکي دولتي جنګیالي او نظامي افسران

پخوا يو وینا وه;

چي کندهار يې ونيوی، نو افغانستان يې ونيوئ

ځکه کندهار هر وخت وېشلی وي، ددې ځای خلګ مختلف فکرونه لري، چي هر چا ښه وروسره وکړه په کلکه د هغه طرفداري کوي. دوی د طالبانو مخالفت هلته شروع کله چې د ملا محمد عمر تر وفات وﺭوسته په ولايت او هيواد کي تروريزم پيل سو او پړا يې په بشپړه توګه پر طالبانو واچول سوه، کنې کندهار ۶ کاله د طالبانو پلازمېنه وه. خو کله چې بيا جنرال عبدالرازق د کندهار امنیه قومندان سو، نو د کندهاریانو په زړه کې يې خاص ځای پیدا کړ، او د کندهاریانو د هغه تګلاره او کړه وړه خوښ سول، البته هغه هم يو ډېر ظالم شخص وو، او د نوﺭﺯو سره يې ځانګړې دښمني دﺭلودله خو يو شمير کندهاریانو بيا د طالبانو مخالفت هلته شروع کړ، چې طالبانو پر جنرال عبدالرازق باندې حملې پيل کړې، او د هغه وژنه يې جهاد وباله، جنرال ﺭاﺯق خو ﺭاﺯق بيا که د طالبانو د ځينو مشرانو لکه ملا محمد عمر اخوند او ملا دادالله هيڅ ډول مخالفت نه کاوه؛ او هغوی يې د هيواد اتلان بلل، البته يو دوه مخې پاليسي يې مخته وړل.

په دولت کي

جنرال عبدالرازق د کندهار پخوانی امنیه قوماندان پوليسو ته د وينا په حال کې

په طالبانو کي

واليان، ښاروالان او د والي مرستیالان

واليان

د والي مرستیالان

ښاروالان

د ولايتي شورا غړي او رييسان

رئیسان

**(د ٢٠٠۵ څخه ١٢ جولای ٢٠١١)
  • حاجي سيد جان خاکرېزوال  ژوندی
    • (د سياسيونو لخوا د احمد ولي کرزي پر ځای وټاکل سو. د دندې مهال ١٢ جولای ٢٠١١- تر شاوخوا ٢٩ جولای، ٢٠١۴ پورې؛ دوهم پړاو: په ١۵ نومبر ٢٠١۶ کې دوهم وار لپاره د ٩ رايو په ګټلو سره د کندهار د ولايتي شورا رئیس وټاکل سو)
  • هشمت خليل کرزی  مړ
    • (نامعلوم، خو د مړینې پر مهال يې په ٢٩ جولای، ٢٠١۴ کي يې د ولايتي شورا ټاکنې ګټلې وې)

غړي

مختلف سیاستوالان

ملا محمد عمر د ټويوټا موټر څخه د راکښته کېدو په حال کې، د جھاد شپې او ورځي.
کرزي په خپل پلارني ټاټوبي کندهار کي شورا ته د خبرو په حال کي.
  • گل آغا شېرزی ژوندی
    • (دوه ځلې د کندهار والي او بيا د ننګرهار ولایت والي وټاکل سو، اوسمهال د افغانستان د سرحدي او قبایلو چارو وزیر دی)
  • شيدا محمد ابدالی ژوندی
    • (په هند کې د افغانستان سفير، د ملي امنیت په برخه کې د حامد کرزي سلاکار، په جنورۍ ٢٠١٩ کې کي يې ځان د ولسمشرۍ د ټاکنو لپاره هم نوماند کړ.)

نور سياستوالان

کندهاریان په نورو ولایتونو کې د والي په توګه

  • بسم الله افغانمل  ژوندی
    • (پخوا د کندهار د ولايتي شورا غړي او د زابل ولایت والي وو)
  • عبدالجبار نعیمي ژوندی
    • (د افغانستان اسلامي محاذ د رهبرۍ مهم غړي، په پاکستان کې افغان ډپلوماټ ٢ وارې، د افغانستان لپاره د ۲۰۰۴میلادي کال دولسمشرۍ دانتخاباتو کې د حامد کرزي دکمپاین مشر، د اساسي قانون دتصویب لویه جرگه کې دکندهار دپنجوايي ولسوالۍ وکیل، د میدان وردګو او خوست ولایتونو والي، او اوسمهال د لغمان ولایت والي دی)

د کندهار د نورو ادارو مشران

نور دولتي چارواکي

  • هدايت الله توخي مړ
    • (پخوا: د بیروت په امریکایی پوهنتون کي د افغان محصلینو د ټولنی رئیس وو. هغه ډېرې نورې دندې هم لرلې!)
  • نثار بارکزۍ ژوندی
    • (په المان کي په سياسي علومي کي خپلي زده کړي پاى ته رسولي او له دې مخکي په اداره امور کي د رئيس د مرستيالۍ تر کچي دندي مخ ته وړي، وسمهال د اشرف غني لومړى سکرټر دی)

په ولسي جرګه کې

د اولسي جرګې اوسني غړي (نارينه)

ښځينه سياستوال

په کندهار وسمهال هم د ښځينه سياستوالو کمي ده، خو هرڅه چي وي لاندې يې وګورئ.

د ولسي جرګې غړي

د ولسي جرګې پخواني غړي

مجاهدين

ډېری مجاهيدين په نورو برخو کي هم فعاله وه، که يې نوم دلته موجود نه وي نو شايد د وزيرانو، سياسي مشرانو يا په کوم بل لړليک کي يې نوم موجود وي. د مثال په توګه د ملا محمد عمر نوم د مختلفو سیاستوالانو په ليسټ کي دی. ځکه هغه يواځي مجاهد نه بلکي يو ملي او د نړیوالي کچي مشر وو.

وزیران

١٩١٩

١٩۶۰

۱۹۹۶-۲۰۰۱ طالبان

 
ملا اختر محمد منصور د طالبانو د وخت د ترانسپورت او ملکي هوانوردۍ وزیر وو، وروسته بيا د طالبانو اميرالمؤمنين هم وټاکل سو

(د تجارت وزير)

٢٠١۵

سوداګران

د کندهار ولايت اوسېدونکي حکمت الله ښادمن چي د کندهار د تکړه سوداګرو څخه حسابيږي، او په نړيواله کچه د کم عمره سوداګرو څخه هم حسابيږي

د فلم، راډیو، تلویزیون خلګ او ممثلين

 
قادرخان ممکن په بهرنۍ نړۍ کې يو د تر ټولو مشهوره فلمي ستورو څخه وي چې پلرنی ټاټوبی يې کندهار دی، او د هندي فلمونو مشهوره فلمي ستوری ګوویندا د قادرخان شاګرد وو

جورنالیسټان، شاعران او لیکوالان

د افغانستان د ملي سرود شاعر، او لیکونکۍ عبدالباري جهاني چي په کندهار ولایت کي زيږيدلی دی.

عبدالهادي ريشا‌ء(ليکوال، سياستوال)  مړ

سندرغاړي

 
نغمه د افغانستان يوه ډېره مشهوره سندرغاړې ده، او په نړیواله کچه تر هر کندهاری سندرغاړي ډېره مشهوره ده، خو په خپل پلرني ټاټوبي کندهار ولايت کې يې تر اوسه پورې هم د عبيد الله جان کندهاري په کچه مينوال تر لاسه نکړل

نارينه

ښځېنه

کندهاري پاچاهان او ملکې

باچاهان

  • ميرويس هوتک
    • (د هوتک واکمنۍ لومړي مشر او بنياد ايښودونکي، د افغانستان بنیاد ايښودونکي، د پښتو ژبې د ليک او لوست بڼې پيداکوونکي) مړ

ملکې جنګي او تاريخي ښځې

بارکزي پښتانه مشران

د پښتون قوم بارکزۍ ډله د کندهار څخه پیل سوه، ددې وروسته بیا امير دوست محمد خان په ١٨٣٧ زيږديز کال کې په افغانستان کې دبارکزيو د واکمنۍ بنسټ کيښود. او بيا د همدغو بارکزیو څخه ډېر واکمنان پاته سول، نو ځکه چي د بارکزي قوم شاوخوا ټوله وګړي که څه هم په کندهار کې نه دي زېږېدلي خو کندهاریان دي او ځينې يې لاندې توګه دي:

نوم زېږېدنه دنده(ې) ښځه(ې) اولاد
محمد يوسف کندهار د توپچي ځواکونو مشر نامعلومه حاجي جمال خان
حاجي جمال خان کندهار (١٧١٩) نامعلومه ۲
  1. عبدالحبيب خان سخي
  2. بهادر خان حاجي دروېش
  3. سردار رحيمداد خان
  4. سردار پاينده خان
  5. يوه لور
سردار پاينده خان کندهار (١٧۵۸) د بارکزيو مشر ۸
  • ۲۵ زامن او ۴ لوڼې
  1. سردار فتح علي خان
  2. نواب اسدالله خان
  3. سردار تېمور قلي خان
  4. نواب عبدالجبار خان
  5. سردار محمد اعظم خان
  6. نواب عبدالصمد خان
  7. سردار پردل خان محمدزی
  8. سردار شېردل خان محمدزی
  9. سردار عطا محمد خان
  10. سردار يار محمد خان
  11. امير دوست محمد خان
  12. سردار کهندل خان
  13. سردار امير محمد خان
  14. نواب توراباز خان
  15. سردار سلطان محمد خان
  16. سردار رحيم دل خان
  17. سردار مهردل خان
  18. سردار سيد محمد خان
  19. سردار پير محمد خان
  20. سردار محمد زمان خان
  21. سردار محمد زمر خان
  22. سردار حيدر خان
  23. سردار اسلم خان
  24. سردار جمعه خان
  25. سردار خيرالله خان
  26. وفا بېگم (لور)
امير دوست محمد خان کندهار (۲۳ ډېسمبر، ۱۷۹۳) د بارکزيو د حکومت بنسټګر شاوخوا ۲۵
امير شېر علي خان کابل (١٨٢۵) د افغانستان پاچا ١ شايد
امير محمد يعقوب خان کابل (شايد) د افغانستان پاچا نامعلوم

نامعلوم

ايوب خان کابل (۱۲ د اکتوبر، ۱۸۷۹ ز) د افغانستان پاچا نامعلومه نامعلومه
امير عبدالرحمان خان کابل (۱۸۴۴ يا ۱۸۴۰ ز) د افغانستان پاچا؛ (د امير محمد افضل خان مشر زوی او د دوست محمد خان لمسی و.) ١۴
  • دوولس زامن او څلور لوڼې
  1. سردار عبدالله خان
  2. امير حبيب الله خان
  3. سردار نصرالله خان
  4. سردار فتح الله خان
  5. سردار عبدالفحد خان
  6. سردار شمس الدين خان
  7. سردار حفيظ الله خان
  8. سردار محمد امين خان
  9. سردار اسد الله خان
  10. سردار محمد افضل خان
  11. سردار محمد عمر خان
  12. سردار غلام علي جان
  13. گوهر خانم (لور)
  14. روقيه خانم (لور)
  15. فاطمه بېگم (لور)
  16. حاجره بېگم (لور)
امير حبيب الله خان سمرقند (۲ د جولای، ۱۸۷۲ ز) د افغانستان پاچا ۴۴ (د امير حبيب الله خان کورنۍ) وګورئ ۲۹ زامن او ۳۲ لوڼې (د امير حبيب الله خان کورنۍ وګورئ)
سردار نصرالله خان سمرقند (۱۸۷۴ ز.) د افغانستان پاچا؛ د امير عبدالرحمن خان زوی، د امير حبيب الله خان ورور او د امير امان الله خان آکا وو لس يوولس زامن او پينځه لس لوڼې
امير امان الله خان پغمان (١ د جون، ١٨٩٢) د افغانستان پاچا ١ ثريا طرزي ١ لور شاید

ورزشکاران

نارينه

ښځېنه

ساينسپوهان

دیني او مذهبي وګړي

پايلوچان، ناميان، نوموتلي تکړه خلګ

دفاکتو مشران

 
احمد ولي کرزی د خلکو په منځ کي

کندهار ولايت په بېلابېلو وختونو کي د هيواد په کچه ډېر شمېر دفاکتو مشران لرل، چې ځينې يې په لاندې توګه دي.

  • احمد ولي کرزی (وو د ولايتي شورا رئیس، خو کندهاریانو دده خبرو او کړنو ته د والي تر کړنو ډېر اهميت ورکاوه. د کندهار د هغه وخت والي توريالي ويسا او امنيه قومندان جنرال عبدالرازق هم دده هره خبره منل. د ډيرو په وینا عبدالرازق اڅکزي ته دداسې لويې وظیفې په ورسپارلو کې هم دده لوی لاس وو، دده همدا کار بيا وروسته د کندهاریانو په ګټه هم تمام سو)[۸]
  • جنرال عبدالرازق ( د کندهار امنیه قومندان، د سويلي حوزې اپراتيفي مشر او په کندهار کې د افغان ملي اردو او سرحدي پوليسو مشر. جنرال عبدالرازق ډېر تکړه او واکمن شخص وو، په کندهار کې يې هره خبره منل کېده. د ٢٠٠١ کال راهیسې هيڅوک هم د جنرال عبدالرازق په شان د کندهار په امن په راوستو کې کامیابه نسو)

د کندهاﺭيانو په نامه نومول سوي ځايونه

سرچینې

  1. د طالبانو د ډېری مشرانو لخوا د طالبانو د اميرالمؤمنين په توګه هبت الله ټاکل سوی دی.
  2. د طالبانو جلا شوې ډلې مولوي محمد رسول خپل 'سرپرست' ټاکلی. "بي بي سي پښتو". الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  3. ننی ټکی اسيا (٣٠ جولای ٢٠١۴). "حشمت خلیل کرزی څوک و؟- ځانګړې لېکنه". الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  4. د حميدزي لالي ژوند ليک. "د بيوس انفو.کام څخه". الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  5. د سټیو ووګل او ډګ سټرک لخوا (٩ فبروري ٢٠٠٢). "د طالبانو د بهرنیو چارو وزير ماته ومنل". واشنګټن پوسټ. الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة); line feed character في |author= على وضع 15 (مساعدة)
  6. خبريال ټکی کام (مې ٢٠١۵). "کندهاري ممثلين:پر احمدالله مجامجو بريد غندي". الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  7. د پامير زيارمل پښتو ګوګل جوړول او دده ژوند ليک. "د شمشاد تلویزیون.کام څخه". الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)
  8. ازادي راډیو (١٧ جولای ٢٠١١). "د احمد ولي کرزي وژنه او په جنوب کې د قدرت سيالۍ". الوسيط |CitationClass= تم تجاهله (مساعدة)