د "چکي ژبه" د بڼو تر مېنځ توپير

۱ تورى ورگډ شو ،  ۱۰ کاله مخکې
د سمون لنډيز پرته
و (چیکی ژبه، چيکی ژبه ته ولېږدېده)
{{د ژبې مالوماتبکس
|name =چیکیچيکی ژبه
|nativename =Český jazyk,čeština
|وينګ =[[]]
|fam4 =
|fam5 =
|script=د چیکچيک د لاتینلاتين الفبا
|ولسونه = {{CZE}}
|هېوادونه = {{CZE}}
 
}}
'''چیکیچيکی ژبه'''( په چیکیچيکی: Český jazyk ) د لوییدځیلوېديځی سلاوی ژبو څخه یوهيوه ژبه ده چی د اروپا په مرکزکی ویلويل کېزیکېږی. دغه ژبه د چیکچيک د جهوریتجهوريت رسمی ژبه ده. چیکیچيکی ژبه هم په [[سلواکيا]]، [[پولنډ]]، اوکرایناوکراين [[رومانیارومانيا]] ،[[ کاناډا]] او [[د امريکا متحده ايالات|امریکاامريکا]] کی ویلويل کېږی. چیکیچيکي ژبه ادبیادبي او محارویمحاروي فورم ( شکلونه ) لریلري. ادبی ژبه په ورځپانه، تیلویزیونتيلويزيون او رادیوراديو کی استعمالېږی.
چیکیچيکی ژبه د ۲۰۰۴ کال څڅه د اروپا د مشترکو هېوادو رسمی ژبه ده.
==تاریختاريخ==
د چیکچيک په هیوادهيواد کی د ۹ پیړیپيړی څخه تر ۱۱ پېړی پورې په ادبیاتادبيات کی پخوانی سلاوی ژبه کارېده. هغو ژبو د خاض لیکنیليکنی څخه کار واخیستواخيست. هغه لیکليک په اوس وخت کی د هلاهولیڅېهلاهوليڅې ( Hlaholice) په نوم یادېږیيادېږی. د کونستانتینکونستانتين ژوند تر ټولو پخوانی کتاب دی چی په پخوانی سلاوی ژبه کی لیکلليکل شوی دی. د ۱۱ پېړی څخه د چیکچيک په هېواد کی مذهبی کتابونه لیکلليکل کېده. په ۱۳ پېړی کی لمړی چېکی کتابونه ولیکلوليکل شول. د دالیمیل داليميل د پېښو کتاب لمړی کتاب دی چی په چیکیچيکی ژبه کی په ۱۳۱۴ کال کی ولیکلوليکل شو. په ۱۵ پیړیپېړی کی د چیکیچيکی ژبی د سم لیکليک د یانيان هوس لخوا اصلاح شو. یانيان هوس د پوهنتون استا‌ذ او کشیشکشيش وو چیچې د چیکیچيکی ژبیژبې لیکنهليکنه ییيې آسانه کړه . د هوس مذهبی کتابونه په چیکیچيکی او لاتینهلاتيني ژبهژبې کی ولیکلوليکل شول. په ۱۶ پیړیپېړی کی د چیکچيک ادابیاتادابيات اوج ته ورسیدلورسېدل. په ۱۶۲۰ کال کی د چيک اشرافو د اطریشاطريش د حکمران په خلاف قیامقيام وکړل. د چیکچيک اشراف د اطریشاطريش د پوځ لخوا ماته وخوړله او د چیکچيک علما مجبور شول چی بهر ته ولاړ سیشی. په دی وخت کی د اطریشاطريش حکمرانانو د چیکچيک پر خلکو ظلمونه کول او د چیکچيک کتابونه ییيې په اور کی سوخول. مهم کتابونه یوازېيوازې په آلمانی او لاتینلاتين لیکلليکل کېده.
په ۱۹ پېړۍ کی د چیک د ژبی ترقی بیا پېل شوه. د چیک ژبه بوهانو د سلاوی ژبو د الفاظو په مرسته غنی کړه. مثلا : د چیک کلمه (vzduch ) په پښتو ''هوا'' د روسی ژبه څخه چیکی ژبه ته راغلی ده. د هغه وخت تر ټولو مشهور ژبه پوه یوسیف یونګمان ( ۱۷۷۳ـ۱۸۴۷ ) وو. یوسیف یونګمان نوی چیکی کلمې جوړې کړې او د سلاوی ژبو د کلمو په مرسته یی چیکی ژبه غنی کړه. د دی په سبب هر چیک په سلواکی، پولندی، سربی او روسی کلمو پوهېدلای سی. چیکی- آلمانی قاموس او د چیک د ادبیات تاریخ د یوسیف یونګمان تر ټولو مشهور کتابونه دی. په ۱۹۱۸ کال کی د چکوسلواکیا تر تاسیسولو وروسته چیکی ژبه د عمومی ژوند ټول سیمو ته وغزېده.
په اوس وخت کی چیکی ژبه د ګلوبالیساتیون (Globalization ) په سبب د انګلیسی کلمو څخه غنی کېږی.