د "ښوون" د بڼو تر مېنځ توپير

۳۳ تورى ورگډ شول ،  ۸ مياشتې مخکې
د املا سمون
(د املا سمون)
نښلنونه: ليدنيز سمون د موبايل سمون د موبايل گورت سمون
(د املا سمون)
نښلنونه: ليدنيز سمون د موبايل سمون د موبايل گورت سمون
 
}}
[[Image:Olea europaea - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-229.jpg|thumb|د ۱۹ پیړۍ تشریحات]]
د ښون علمی نوم Olea europaea دی.‌ کوچنۍ ونه لری د شرقی مدیرترانی په منطقه کی ډیر پیدا کیږی.‌ چی پدی برخه کی جنوب شرقی اروپا ،‌ غربی آسیا ،‌ او شمال افریقا شامل دی.‌ علاوه د په شامل عراق ،‌ شمال ایران ،‌او،‌ا سهېلي پښتونخوو ا د کسپین د بحر په جنوبی پایلو کی هم پیدا کیږی.‌
 
زيتون عربي کلمه ده چې په پښتو کې ورته ښونښوون وائي ښون په معني زښوي او يا سيم څخه عبارت دي انگليسي نوم ئيیي Olive دي .
د ښونښوون د میوی څخه په مستقیمه توگه استفاده کمه ده مگر د هغه د تیلو څخه په ډیره کچه سره استفاده کیږی.‌
 
په نړې کې د ښون د توليداتو په باره کې د اندازي علاقه مندي را پيدا شوې ده همدا اوس د ښون ٨٠٠ ميلونه ونې په نړۍ كښې شته چې تقريباً ٩٠٠ ميلونه هکټاره ځمکه ئې پوښلي ده څرنگه چې ښون د تندې په مقابل کې مقاومت لري او هم په ډيرو خوارو او شگلنو او حتي د تيږو په درزونو کې وده کولى شي چې نورې ميوي لرونکي دا طاقت نلري او له بلې لخوا غوړي او اچار ئي د صحت لپاره ډير گټور دي او غوړي ئي کلسټرول نلري نو ځکه په وچو او نيمه وچو سيمو کې د هغه د باغونو د جوړولو لپاره د خلکو او دولتونو علاقه مندي زياته شوې ده د ښون د قوي طاقت له امله ئي په روزنه او پالنه کې ډيره لږه توجو وکړه او يو ډيره لږه اندازه اوبه ورته برابري شي په حاصلاتو کې ئي د قناعت وړ توپير ليدل کيږي .