د "اېلېکټرون" د بڼو تر مېنځ توپير

۱٬۳۳۳ بايټونه ورگډ شول ،  ۱ کال مخکې
د سمون لنډيز پرته
[[دوتنه:Crookes tube-in use-lateral view-standing cross prPNr°11.jpg|بټنوک|300px|کيڼ|دِ کــَــتـهود (يا دِ «کښــَــتـهالاردِووت») وړانګ (يا تشعشع) ټـيـوب (يا ډَبائوږد) Cathode ray tube چې هالته د اِلــِــکترونوں (يا دِ اَنګارليونوں يا دِ برېښکېوں) د مادي (مونږتاوَړيوالوں يا مووَريوالوں) material ذَرېوں (یا بــَــرخــَــکلــِــیوں يا بــَــڅــِــرکيوں یا particles) وړانګ ray د هواء air يا د غاز gas څخه په تــِــش شــِــوي emptied يا خالي شــِــوي يا تــَــخليه شــِــوي evacuated ټيوب (يا ډَبائوږد) tube کښې په ستــِــرګېوں يو څه ليدل کېدَی شوَی ، چې د برق (يا دِ برېښنا يا دِ اَنګارليځيتهیا يا د electricity) د مــَــنفي (يا دِ نــِــغوښتدي يا دِ negative) قــُــطب (يا پالــَــهون یا pole) خوا ســَــره دِ تــَــړلي فــِــلــِــزي (یا مادېتــَــلناليځ یا metallic) د بــَــرخې څخه اِلــِــکترونان (یا اَنګارليونان يا برېښکان یا electrons) راوَتــِــلي وو .]]
[[دوتنه:Crookes tube-in use-lateral view-standing cross prPNr°11.jpg|بټنوک|300px|کيڼ|]]
'''اېلېکټرون''' ([[انگرېزي ژبه|په انگرېزي]]: ''Electron'') د [[لېپټون|لېپټونونو]] څخه یوه اټومي زېره ‌ذره ده چې منفي بریښنايي بار (چارج) لري.
 
په طبیعت (پنځون يا پیداشوښت يا نــَــسڅېشوِښت يا نــَــسڅــِــښتکړا یا nature ) کښې دوه ډَوله برقي (برېښي يا اَنګارليځ يا کــَــهرَبائي) چاړجونه (بارونه يا پېټي يا شارژان يا شــُــحنة ګان) میندل شوي وو چې د ځينوں تهوکیوں يا څــِــهيزوں يا شــَــيوں تر موښلوں وروسته ځينې ذرې (يا بــَــرخــَــکلۍ ګانې) يا وړې ټوټې يو بــِــل ته کــَــش کېدل يا راکښــِــل کېدل او ځينې نورې ټوټې يا ذرې (يا بــَــرخــَــکلۍ ګانې) د يو بــِــل څخه (يا څې) تښتېدل . اَو ځينوں پوهوں وَګــَــړيوں دسې و ئې اَنګېرل چې د تهوکیوں يا دِ څــِــهيزوں يا د شــَــيوں آں وړې ټوټې (يا بــَــرخــَــکلۍ ګانې) که يو بــِــل راکښي ، آں نور بــِــل ډَول يا مخالف یا پر ضد يا پرځېل يا ناهــَــمډَول برقي چاړجونه (برېښي بارونه يا انګارليځ پېټي يا کــَــهـرَبائي شــُــحـنــَــة ګانې) به شاید چې لري ، اَو که د يو بــِــل څخه يا څې د تهوکيوں ذرې يا ټوټې که يو څه لرې تښتي يا ځانوں ته نــِــه نږدې کيږي ، آں ذرې (يا بــَــرخــَــکلۍ ګانې) يا ټوټې به همډَول يا همنوع برقي چاړج (برېښي بار يا انګارليځ پېټــَــی يا کــَــهرَبائي شــُــحنة) به شاید چې لري . او پوهان يا پوهوں دوه نومان ئې برقي چاړج (برېښي بار يا انګارليځ پېټي يا کــَــهرَبائي شــُــحنة) ته ئې وټاکل چې دسې نومول شوي دي :<br>
 
۱. «مثبتمــُــثـبــَــت (پــِــځيشويځ يا پــُــځيشويځ يا پــِــځيدي يا پــــُــځـيـدي يا اِيجابي) چاړج (يا شارژ يا بار يا پېټــَــی يا شــُــحنة)» positive charge .<br>
 
۲. «مــَــنفي (نــِــغوښتشويځ يا نــِــغوښتدي يا ســَــلبي) چاړج (يا شارژ يا بار يا پېټــَــی يا شــُــحنة)» negative charge .