د "هرات" د بڼو تر مېنځ توپير

۲۱ بايټونه ورگډ شول ،  ۷ کاله مخکې
و
r2.7.3) (ربات: تغییر ar:هرات به ar:هراة؛ زیباسازی
و (r2.7.3) (روباټ زیاتول: vi:Quận Hirat, Herat)
و (r2.7.3) (ربات: تغییر ar:هرات به ar:هراة؛ زیباسازی)
|-
|- id=infObrazek
| style="text-align:center;" colspan="2"|[[Fileدوتنه:Herat-June 2011.jpg|250px]]<br />[[Fileدوتنه:Herat 6913a.jpg|250px]]
|-
! align="right" valign="top" |هېواد
|[[Fileدوتنه:Flag of Afghanistan.svg|20px]] [[افغانستان]]
|-
! align="right" valign="top" |ولایت
 
'''هرات''' د [[افغانستان]] دریم لوی ښار دي چې د [[افغانستان]] په شمال لویدیځ کې پروت دي. دغه ښار تقریبًا ۳۹۷،۴۵۶ نفوس لري او د هرات د ولایت مرکز دي. د هرات په ښار کې د هري مشهور سیند بهیږي.
== تاریخ ==
=== لرغونې زمانه ===
د هرات سیمه د ۵۵۰ کال عیسوي سنی مخکې تر ۳۳۰ کال پورې [[د هخامنشیانو واکمني|د هخامنسیانو]] د حکمرانانو په لاس کې وه. [[د هخامنشیانو واکمني|د هخامنشیانو]] حکمران [[کوروش ۲]] هرات ته د ''هرایوا'' نوم ورکړ. د ''هرایوا'' ولایت د هري ( په [[لرغونې پاړسي|لرغونې پارسي]] کې ''هریا'' ) د سیند په اساسی نومول شوی دی چې په [[لرغونې پاړسي|لرغونې پارسي]] کې طلایی اوبو یا زرینو اوبو معني لري. په ۳۳۰ کال عیسوي سنی مخکې کې ستر سکندر د هخامنشیانو وروستی حکمران ته ماته ورکړه او د هرات په سیمې کې یی نوي ښار جوړ کړ چې د آرتاکوآنا (Artacoana- Ἀρτακόανα) په نوم یادېده. د اسکندر تر وفات وروسته د سېلوکوس نیکاتور نوي حکمران شو. په ۳۰۵ کال عیسوي سنی مخکې کې سېلوکوس نیکاتور پر پنجاب برید وکړ مګر پوځ یی ماته وخوړله او هرات د [[هندوستان|هندوستانی]] راجا (پاچا) چندر گپت لاس ته ورغۍ. په ۱۶۷ کال عیسوي سنی مخکې هرات اشکانیانو حکمرانانو لاس ته ورغۍ. د ۲۲۶ کال څخه تر ۶۵۲ هرات [[د ساسانیانو واکمني|د ساسانیانو]] حکمرانان په لاس کې وو. [[د ساسانیانو واکمني|د ساسانیانو]] حکمرانان هرات ته د هارېو نوم ودکړل.
په ۷ پېړۍ کې عربي پوځ [[افغانستان]] ته ورسېده او اسلام یی پراخه کړه.
=== اسلام ===
د ۶۵۰ کال څخه تر ۱۲۲۱ کال پورې هرات د لوي [[خراسان]] د حکمرانانو په لاس کې وو. په ۱۲۲۱ کال کې د چنګز خان پوځ [[افغانستان]] ته ورسېده او هرات د [[چنګېز خان]] په امر خراب شو. په ۱۳۸۰ کال کې هرات د [[ګوډ تېمور|تیمور لنګ]] لاس ته ورغۍ او هرات د کرتیان کورنۍ مرکز شو. په ۱۵۰۷ کال کې هرات د [[ازبکان|ازبکانو]] لخوا ونیول شو. په دې وخت کې صفوي امپراطور شاه اسماعیل پر [[ازبکان|ازبکانو]] برید وکړ او په ۱۵۱۰ کال کې هرات د صفوی پوځ لخوا ونیول شو. د ۱۷۲۵ کال څخه تر ۱۷۳۶ کال پورې هرات د هوتکی کورنۍ په لاس کې وو. په ۱۷۴۷ کال کې [[احمد شاه بابا]] هرات لاس ته راوړ.
 
=== ۲۰ پېړۍ ===
په ۶۰ کلونو کې په هرات کې د امریکایی انجنیرانو لخوا هوایی ډګر جوړ شو. دغه هوایی ډګر د ۱۹۷۹ کال ځخه تر ۱۹۸۹ کال پورې د شوروي پوځ په لاس کې وو. تر جګړې وروسته اسماعیل خان د هرات والي شو. په ۱۹۹۵ کال کې [[طالبان]] هرات ته ورسېدل.
په ۲۰۰۱ کال کې د هرات جګړه پېل شوه او هرات د امریکایی پوځ، د شمال د اتحادیی او د ایران [[د سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ځواک|د سپاه پاسداران انقلاب]] په ګډ عملیات سره د [[طالبان|طالبانو]] ځخه آزاد کړل شو.
 
 
 
 
 
[[وېشنيزه:د افغانستان ښارونه]]
[[وېشنيزه:هرات]]
 
[[ar:هراتهراة]]
[[ast:Herat (ciudá)]]
[[az:Herat]]
۷٬۰۹۸

سمونې