د "پراګ" د بڼو تر مېنځ توپير

۷۳ تورى ورگډ شول ،  ۹ کاله مخکې
و
د سمون لنډيز پرته
و
و
[[دوتنه:IMG 1975.JPG|250px|thumb|left|'''پراګ''']]
 
'''پراګ''' ( [[چیکی ژبه|په چېکیچیکی کې]]:'''Praha''' ) [[د چېک جمهوريت|د چېک د جمهوریت]] پایتخت دی او د چېک تر ټولو لوی ښار دی. مساحت یی تقریبا ۵۰۰ کیلومتره مربع ده. په اوس وخت کې پراګ تقریبا ۱،۲ میلیونه نفوس لری. پراګ هم [[د چېک جمهوريت|د چېک جمهوریت]] ثقافتی او سیاسی مرکز دی. په پراګ کې د چېک جمهوریت تر ټولو لوی هوایی اډه پرته ده. د پراګ د ترافیک ترانسپورت ډیر عصری دی.
== تاریخ ==
[[دوتنه:Muttich, Kamil Vladislav - Mistr Jan Hus na hranici v Kostnici 1415.jpg|150px|thumb|left|[[یان هوس|يان هوس]]]]
 
 
پراګ په نهم پېړۍ کې د چېکی پرنس بوږیوی لخوا تاسیس شو. په ۹۷۳ کال کې په پراګ کې د اسقف مذهبی مقر جوړ شو. په ۱۲۵۷ کال کې پاچا [[پښيميسل اوتاکار ۲|پښیمیسل اوتاکار دوهم]] ( Přemysl Otakar II) د پراګ ښار پراخ وکړ. په ۱۴ پېړۍ کې د [[کارل ۴]] د حکومت په دوره کې پراګ د رومانمقدس روم امپراتوریدامپراتوری پایتخت شو.کارل ۴ د پراګ پایتخت پراخ کړ او په ښار کې یی ډیر ښایسته یادګارونه جوړ کړ. د کارل پل، د کارل پوهنتون او د مقدس د ویټ کلیسا تر ټولو مشهور د پراګ يادګارونه دی. په ۱۳۴۴ کې په پراګ کې د لوی اسقف مقر تاسیس شو. په دی وخت کې د مقدس د ویټ کلیسا جوړول پېل شو. د [[کارل ۴]] تر وفات وروسته زوی یی واتسلاف ۴ ( Václav IV )د چېک پاچا شو. واتسلاف ۴ ډیر نالایق پاچا وو. واتسلاف یوازې ښکاری او پېغلې خوښ کړ. په دی وخت کې یو کشیش چې نوم یی [[یان هوس|يان هوس]] ( Jan Hus ) وو په پراګ کې په یوه کلیسا کې د کاتولیک د روحانیونو انتقاد وکړ. [[یان هوس]] خلکو ته وویل چې د کاتولیک روحانیونه او چېکی اشرافیان د خدای د دستورونو په مطابق ژوند نه کوی او دغه روحانونو پر خلکو ظلمنه کوی. پاپ او روحانیونه [[یان هوس]] د روحانیونو ټولنې ته دعوت وکړ. کله چې [[یان هوس]] ټولنې ته ورسېدل نو روحانیونو یی ونیول. د [[یان هوس]] تر نیولو وروسته د کاتولیک روحانیونو وویل چی [[یان هوس]] کافر دی.
په ۱۴۱۵ کال کې یان هوس د اور په وسطه وژل شو. یان هوس تر وفات وروسته د چېک په پاچایی کې لوی قیام پېل شو. په ۱۴۲۰ کال کې صلیبی اردو پر [[پراګ]] برید وکړ مګر قیامکوونکی د چیک پاچایی د بیلو بیلو سیمو [[پراګ]] ته راغلل او صلیبی اردو د قیامکوونکی لخوا ماته شوه.
 
د چکوسلواکیا لمړی ولسمشر توماس ګاریک ماساریک ( Tomáš Garrigue Masaryk
) وو چې د پراګ په کلا کې د ولسمشر اداره یی جوړ کړه. په ۱۹۳۹ کال کې نازی پوځ پراګ ونیول او پراګ د نازی پروټیکتور مقر شو. په دی وخت کې نازی د چېک پر خلکو ډېر ظلمنه کول. په ۱۹۴۵ کال کې شوروی پوځ پراک ته ورسېدل او پراګ د شوروی پوځ لخوا خپلواک شو. جګړه وروسته پراګ د چکوسلواک سوسیلیستی جمهوریت پایتخت شو.
 
 
 
== د چېک جمهوریت پایتخت ==
۶٬۴۶۹

سمونې