د "هرات" د بڼو تر مېنځ توپير

۲٬۹۰۰ بايټونه ورگډ شول ،  ۸ کاله مخکې
و
د سمون لنډيز پرته
و (نوی مخ: {| style="margin: 0 0 1em 1em; border-collapse:collapse; font-size: 90%;" border="1" cellpadding="2" align="left" cellspacing="0" |- style="background-color:lightblue;" ! colspan="2" |...)
 
و
|}
 
'''هرات''' د [[افغانستان]] دریم لوی ښار دیدي چیچې د [[افغانستان]] په شمال لویدیځ کیکې پروت دیدي. دغه ښار تقریبًا ۳۹۷،۴۵۶ نفوس لریلري او د هرات د ولایت مرکز دیدي. د هرات په ښار کې د هري مشهور سیند بهیږي.
==تاریخ==
 
===لرغونې زمانه===
 
د هرات سیمه د ۵۵۰ کال عیسوي سنی مخکې تر ۳۳۰ کال پورې [[د هخامنشیانو واکمني|د هخامنسیانو]] د حکمرانانو په لاس کې وه. [[د هخامنشیانو واکمني|د هخامنشیانو]] حکمران [[کوروش ۲]] هرات ته د ''هرایوا'' نوم ورکړ. د ''هرایوا'' ولایت د هري ( په [[لرغونې پاړسي|لرغونې پارسي]] کې ''هریا'' ) د سیند په اساسی نومول شوی دی چې په [[لرغونې پاړسي|لرغونې پارسي]] کې طلایی اوبو یا زرینو اوبو معني لري. په ۳۳۰ کال عیسوي سنی مخکې کې ستر سکندر د هخامنشیانو وروستی حکمران ته ماته ورکړه او د هرات په سیمې کې یی نوي ښار جوړ کړ چې د آرتاکوآنا (Artacoana- Ἀρτακόανα) په نوم یادېده. د اسکندر تر وفات وروسته د سېلوکوس نیکاتور نوي حکمران شو. په ۳۰۵ کال عیسوي سنی مخکې کې سېلوکوس نیکاتور پر پنجاب برید وکړ مګر پوځ یی ماته وخوړله او هرات د [[هندوستان|هندوستانی]] راجا (پاچا) چندر گپت لاس ته ورغۍ. په ۱۶۷ کال عیسوي سنی مخکې هرات اشکانیانو حکمرانانو لاس ته ورغۍ. د ۲۲۶ کال څخه تر ۶۵۲ هرات [[د ساسانیانو واکمني|د ساسانیانو]] حکمرانان په لاس کې وو. [[د ساسانیانو واکمني|د ساسانیانو]] حکمرانان هرات ته د هارېو نوم ودکړل.
په ۷ پېړۍ کې عربي پوځ [[افغانستان]] ته ورسېده او اسلام یی پراخه کړه.
===اسلام===
د ۶۵۰ کال څخه تر ۱۲۲۱ کال پورې هرات د لوي [[خراسان]] د حکمرانانو په لاس کې وو. په ۱۲۲۱ کال کې د چنګز خان پوځ [[افغانستان]] ته ورسېده او هرات د [[چنګېز خان]] په امر خراب شو. په ۱۳۸۰ کال کې هرات د تیمور لنګ لاس ته ورغۍ او هرات د کرتیان کورنۍ مرکز شو. په ۱۵۰۷ کال کې هرات د [[ازبکان|ازبکانو]] لخوا ونیول شو. په دې وخت کې صفوي امپراطور شاه اسماعیل پر [[ازبکان|ازبکانو]] برید وکړ او په ۱۵۱۰ کال کې هرات د صفوی پوځ لخوا ونیول شو. د ۱۷۲۵ کال څخه تر ۱۷۳۶ کال پورې هرات د هوتکی کورنۍ په لاس کې وو. په ۱۷۴۷ کال کې [[احمد شاه بابا]] هرات لاس ته راوړ.
 
 
۶٬۴۶۹

سمونې